Tuesday, August 30, 2016

Arekofruktoj kaj Betelfolioj

Foto: www.google.com

Al plantantoj de kateĉuareko[i] kaj betelo

Arekofruktoj kaj betelfolioj, signoj de timorana gastamo;
arekofruktoj-betelfolioj, pordo-malfermantoj al la amkoro.
Kiu maĉas arekofruktojn kaj betelfoliojn, konas Timor-koron;
kiu rifuzas arekofruktojn-betelfoliojn, rifuzas Timor-gastamon.

Kateĉuareko kaj betelo kreskas en ebena kaj dekliva tero;
kateĉuareko kaj betelo estas gardataj samkiel sekreta pakto;
arekofruktoj kaj betelfolioj malpermesatas ĝis rikolto-tempo;
kateĉuareko kaj betelo tiras monon al siaj plantantoj.

Kiam alvenas iu gasto, oni malfermas la skatolon.
Arekofruktoj kaj betelfolioj estas donataj kaj maĉitaj;
vortoj do elfluas samkiel rivero fluanta.
Unueco inter la homoj fortiĝas,
sed kelkfoje ĉiun laboron oni forgesas. 


Jogjakarto, oktobre 2012

-----------------------
[i] Kateĉuareko (Areca catechu) estas palmo el la Arecaceae, kiu troviĝas multe en la insulo Timoro.

Esperantigita el la poemo "Puah-Manus", verkis davanlingve kaj esperantigis Yohanes Manhitu

Mi Rigardas La Pluvon

Bildo: www.google.com

La nuboj subite mallumiĝas,
la suno fermas sian okulon;
la vento bruas kaj etendiĝas,
movante branĉojn de kesambio*.

Malvermeco min atakas,
penetrante ĝis la ostoj.
Kiam sonĝo estas bona,
dormo ĉiam daŭriĝas.

Mi memoras la sunon brulantan,
kiu jam forlasis palacegon;
mi perdas la lunon brilan,
kiu akompanis min ĉiunokte.

Pluvo, pluvu laŭregule;
suno, brilu kun senso!
Nia vilaĝo ne estas lago;
nia insulo ne estas kopro.

Noemuti, Timoro, marte 2011
----------------------
*) Kesambio estas arbo tropika havanta malmolanduran lignon, science nomata Schleichera oleosa.


Esperantigita el la poemo "Au Umasan Ulan", verkis davanlingve kaj esperantigis Yohanes Manhitu

Sunday, July 31, 2016

Santalo, Arbo Bonodora

Bildo: www.google.com

Al la tuta timora popolo

Estas vere, ke vi estis reale bonodora. 

Ĉu vi ĉiam bonodoras hodiaŭ kaj nun?
Ĉu vi daŭre bonodoros estontece?
Estu atestantoj la suno kaj la luno.

Pasintece vi vere fekundiĝis kaj gardis la landon.
Ĉu hodiaŭ via animo kaj korpo havas timon
kiel brulligno lasonta sian trunkon?
Kiu savos ilin el regado de la nokto?

Estis via bonodoro, kiu invitis blankulojn el ĉiu lando;
via prezo altiris vojaĝintojn el vilaĝoj kaj urboj;
vian nomon oni mencias generacion post generacio,
sed oni forgesos vin kiel la venton pasintan?

Kiu devas protekti vian sanktan animon?
Kiu volas skribi al vi vian nomon aroman
en la libro de paktoj pere de ora inko?
Kiu volas malhelpi korojn volantajn?
Kiu volas varti viajn generaciojn?


Jogjakarto, oktobre 2012

Esperantigita el la poemo "Santalo, Arbo Bonodora",
verkis davanlingve kaj esperantigis Yohanes Manhitu

Venuso


Bildo: www.google.com

Tagiĝa stelo, vi estas tiu, kiu adiaŭas la nokton.
Vi brilas por bonvenigi la tagon venantan.
Oni nomas vin matena stelo.


Multfoje mi falas en mallumon,
kaj lasas mian animon ami noktan aromon.
Do, mi atendas vin por tuj liberigi min.


Venuso, stelo brilanta, kiu lumigas la matenon.
Ĉiam aperu al mi ĉar mi ŝatas vin.
Bonvole venu ĉi tien ĉar mi atendas vin.

Noemuti, Timoro, februare 2011


Esperantigita el la poemo "Kfufaifnomê",
verkis davanlingve kaj esperantigis Yohanes Manhitu

Thursday, June 30, 2016

Rakontoj de Gejunuloj (Dongeng Orang Muda)

Bildo: http://static.panoramio.com
De: Embun Kenyowati Ekosiwi*

Aŭdante kion oni rakontas pri la urbo
kun ĝiaj tutaj progresoj,
la maljunulino ŝajnas ensorĉita
precize kiel kiam ŝi estis ankoraŭ knabino
dum ŝi aŭskultis la rakontojn pri gigantoj,
kiuj ŝatis veni je la krepusko
por alporti troindulgajn geknabojn.
Ŝi timis, do ŝi kredis ĝin.

Aŭdante kion oni rakontas pri la urbo
el la buŝo de la gejunuloj,
la maljunulino ŝajne ne kredas
ĉar verdire ŝi nek legas
nek televidon rigardas.
Kaj kiam la gejunuloj rakontas al ŝi,
ŝi responde diras,
“La progreso estas nur rakonto.”

marte, 1998

Esperantigis Yohanes Manhitu
Jogjakarto, la 31an de aŭgusto 2007
-------------------------
*) Embun Kenyowati Ekosiwi naskiĝis en Bojonegoro, la 12an julio 1956. Diplomito de la Magistra Programo de Filozofio de Universitato de Indonezio, 1998a. Ĝis nun ŝi estas lektoro ĉe la Fakultato de Filozofio de Universitato de Indonezio. Ŝi jam eldonis poezian antologion titolita “Episode Hitam” (Nigra Episodo, 1978) kaj multe skribas poemojn en kelkaj ĵurnaloj.

Nokta Kanto (Nyanyian Malam Hari)


Bildo: www.google.com
De: Toto Sudarto Bachtiar*

Mi frapos la noktan koron kun mia fingro.
Ĉu vi aŭdas la antaŭan kanton de mia amo?
Estas homoj ne kredantaj je eterna amo sur la tero
ĉar mi povas morti je la frua mateno.

Mi atingos vian bufan bruston hodiaŭ nokte.
Ĉu vi aŭdas la freskan baton de via adoleska koro?
Estas homoj ne kredantaj je eterna amo sur la tero
ĉar mi povas morti je la frua mateno.

Kiu nokto povas forkuri de miaj okuloj.
La elektro ne ĉesanta brili
tre puras por al vi mensogi.
La nokto kaj mi rigardas unu la alian.

Mi ĉiam tenos ŝiajn malfortajn kaj malĝojajn fingrojn.
Ne estas sekreto, kiun ni ne dividas
Ne estas peko, kiun ni ne kune kompensas.
Mia amo por la virgulino estas ankaŭ la sia.

1955a

Esperantigis Yohanes Manhitu
Jogjakarto, la 30an de aŭgusto 2007
------------------------------
*) Toto Sudarto Bachtiar naskiĝis en Palimanan, Okcidenta Javo, la 12an Oktobro, 1929a. Diplomiĝis el Fakultato de Leĝo en Ĝakarto. Li iam estis redaktoro en kelkaj monataj gazetoj, ekzemple la sundalingva gazeto “Sunda”, kune laboris kun Ajip Rosidi kaj Achmad Sanusi en Bandung. Li ŝatas lerni lingvojn, kaj jam tradukis verkojn skribitaj en la franca, la nederlanda kaj la japana. Lia poezia verko, kiun oni ofte legas kaj uzas por konkurso estas en la antologio “Suara, Etsa, Desah” (Sono, Gravuro, Ĝemeto).

Tuesday, May 31, 2016

Rakonto el Samosir

Bildo: zonakisaran.blogspot.com

La lago-akvo estas blua kaj pura.
Kelkfoje ĝi silentas, kelkfoje disĵetas,
ĉirkaŭante unu insuleton.
Tio estas Insuleto Samosir.
Ĉi tiu lago nomiĝas Lago Toba.

Tiu lago fariĝas riĉaĵo de popolo
enloĝanta en tiu insuleto.
Tiu lago estas vojo de boatoj,
lavejo kaj banejo de homoj,
akvofonto por plantoj kaj bestoj.

Rizo kaj maizo bone kreskas.
Tiu lago ĉirkaŭas belan landon:
la lando de la belsona popolo Batak Toba,
pinoj ornamas la lago-flankon kiel flagoj.
Bukit Barisan fariĝas ĝia forta muro.

La bona saluto estas "Horas!".
“Dankon” estas “Mauliate!”
“Dio” estas "Debata”.
“Frato” estas “Laek”,
“Fratino” estas “Ito”.

Lago Toba estas vere bela lago.
Ĝia nomo estas konata en multaj landoj, blankaj kaj nigraj.
Homoj blankaj kaj nigraj fariĝas gefratoj.
Geknaboj blankaj kaj nigraj fariĝas gefratoj.
Oni esperas, ke Ama Debata ĉiam estu kun ili.

Mi preskaŭ pasigas du semajnojn en ĉi tiu insuleto.
Tagojn kaj noktojn mi pasigas por ĝui ka fini laboron,
por skribi kaj pensi pri vortoj kaj iliaj veraj signifoj.
Lago-akvo, vento de ĉi lando, akompanas kaj fortigas mian spiriton.

Jogjakarto, septembre 2012

Esperantigita el la poemo "Etus nâko Samosir",
verkis davanlingve kaj esperantigis Yohanes Manhitu